O Che στην Γάζα

 Στις 18 Ιουνίου 1959, ο Γκεβάρα επισκέφτηκε τη Λωρίδα της Γάζας, μετά από αίτημα του προέδρου της Αιγύπτου Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ. Η Αίγυπτος – στη συνέχεια η Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία που περιελάμβανε την Αίγυπτο, τη Συρία και την Υεμένη (1958-1961– ήταν το πρώτο σκέλος μιας «αποστολής καλής θέλησης» με επικεφαλής τον Γκεβάρα για λογαριασμό της νέας Κουβανικής κυβέρνησης. Το ταξίδι αποτέλεσε την πρώτη υπερπόντια αποστολή της Κουβανικής Επανάστασης και οδήγησε στη δημιουργία και την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ της Κούβας και της Αφρο-Ασίας. Ο Γκεβάρα εξασφάλισε νέες διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις για την Κούβα, καθώς απομάκρυνε  την πολιτική και οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ. Ήταν αυτό το ταξίδι, που άνοιξε μια νέα σχέση με την Αφρική που έχει άντεξε μέχρι σήμερα, κυρίως με τη συμμετοχή της ουσιαστικής στρατιωτικής υποστήριξης της Κούβας στην επέμβαση στην Αγκόλα ως μέρος του αγώνα ενάντια στο νοτιοαφρικανικό απαρτχάιντ.

Ο Γκεβάρα και η κουβανική αντιπροσωπεία μεταφέρθηκαν πρώτα σε ένα παλαιστινιακό χωριό, το οποίο κατοικήθηκε από 120.000 Παλαιστίνιους πρόσφυγες της Νάκμπα του 1948. Σύμφωνα με τον Omar Fernández Cañizares, έναν λοχαγό στον Κουβανικό Αντάρτικο Στρατό που ανέλαβε αρκετούς σημαντικούς ρόλους στην Επανάσταση – και που συνόδευσε τον Γκεβάρα σε αυτό το ταξίδι – έγιναν μάρτυρες άθλιων συνθηκών. Παρατηρώντας τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων, ο Γκεβάρα παρατήρησε στον Φερνάντες: «Κοίτα, αυτό είναι έργο των Γκρίνγκος [Ηνωμένες Πολιτείες]».[1] Ένας πρόσφυγας στη Ράφα πλησίασε τον Γκεβάρα και ζήτησε από τους Κουβανούς να πουν στην Αμερική την αλήθεια για όσα είδαν εκεί . Ο Γκεβάρα αγκάλιασε τον πρόσφυγα και απάντησε ότι η Κούβα θα καταγγείλει αυτό που είχαν δει «ενώπιον όλης της ανθρωπότητας».[2]

Η παρουσία του Γκεβάρα στη Λωρίδα της Γάζας έχει περιγραφεί ως «σημαντική» από τον Παλαιστίνιο ερευνητή Salman Abu Sitta, ο οποίος γράφει ότι αυτή ήταν η «πρώτη φορά που ένας διάσημος επαναστάτης ήρθε να δει την καταστροφή που δημιούργησε ο Al Nakba από πρώτο χέρι». [3] Παρόλα αυτά, η επίσκεψη του Γκεβάρα  υποτιμήθηκε και περιέργως παραμένει κάπως άγνωστη μέχρι σήμερα. Σχεδόν δεν υπάρχει καμία αναφορά, ακαδημαϊκή  ή άλλη,  που να  τεκμηριώνει αυτό το ταξίδι ή  να του έχει αποδώσει μεγάλη σημασία. Ο Γκεβάρα δεν έγραψε για την επίσκεψη στην έκθεσή του σχετικά με την επίσκεψη στην UAR, τις σκέψεις του σχετικά με το ταξίδι στο «Αφρο-ασιατικό μπαλκόνι» ή τις δύο συνεντεύξεις Τύπου που έδωσε μετά την αποστολή  «καλής θέλησης». Και ενώ η Κούβα και η Παλαιστίνη ξεκίνησαν μια κοινή ιστορία αλληλεγγύης, με τους Κουβανούς να προσφέρουν υποτροφίες, υπηκοότητες και υλική υποστήριξη, αυτή  πραγματοποιήθηκε  αρκετό  χρόνο μετά την επίσκεψη του Γκεβάρα.

Σύμφωνα με συνομιλίες του Abu Sitta με συγχρόνους που παρακολούθησαν την επίσκεψη του Γκεβάρα, ο Αργεντινός ήθελε να παράσχει όπλα και στρατιωτική εκπαίδευση στους Παλαιστίνιους, αλλά ο Φιντέλ Κάστρο «ήθελε αυτή τη βοήθεια να συντονιστεί μέσω του Νάσερ»(4).στη συνέχεια αναφέρει ότι ο Γκεβάρα  ρωτούσε ένα υπεύθυνο  του Παλαιστινιακού  camp    για το τι κάνουν   για να απελευθερώσουν το έθνος τους: «Πού είναι τα στρατόπεδα εκπαίδευσης; Πού είναι τα εργοστάσια για την κατασκευή όπλων; Πού είναι τα κέντρα λαϊκής κινητοποίησης;»[5]

Σημειώσεις.

[1] Omar Fernández Cañizares, Un Viaje Histórico con el Che, La Habana: Ciencias Sociales, First edition ebook, 2014, 33.

[2] Cañizares, Un Viaje, 33.

[3] Salman Abu-Sitta, Che Guevara in Gaza: Palestine Becomes a Global Cause. Middle East Monitor, 2015, 5.

[4] Abu-Sitta, Che Guevara in Gaza, 7.

[5] Abu-Sitta, Che Guevara in Gaza, 7.